Er is geen onmiddellijk gezondheidsrisico. Toch adviseert het departement Zorg van de Vlaamse overheid om langdurige blootstelling zoveel mogelijk te beperken.
De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voert de metingen uit en volgt de resultaten op. Uit de metingen van 2025 blijkt dat het jaargemiddelde voor dioxines en dioxineachtige PCB’s in depositie boven de jaardrempel lag. Daarom krijgen de bewoners in de betrokken zone een gezamenlijke brief van Balen en Mol. De zone ligt vooral op het grondgebied van Balen en voor een beperkt deel op het grondgebied van Mol.
De eerste nieuwe depositieresultaten van 2026 zijn intussen beschikbaar. Die liggen duidelijk lager dan de verhoogde depositiewaarden in 2025 en onder de jaardrempel. Dat is positief. Eén kwartaalmeting volstaat niet om te besluiten dat de situatie volledig genormaliseerd is. De metingen door de VMM lopen verder.
Bewoners krijgen voorzorgsmaatregelen
Het departement Zorg van de Vlaamse overheid adviseert bewoners in de zone om enkele voorzorgsmaatregelen te volgen. Het gaat onder meer om:
- Geen eieren van eigen kippen eten
- Groenten en fruit uit de eigen tuin goed wassen
- Afwisselen met groenten en fruit uit de winkel
- Bepaalde groenten en fruit uit de eigen tuin schillen
- Handen wassen voor elke maaltijd
- Kinderen hun handen laten wassen na het buitenspelen
Dioxines en PCB’s komen vooral via voeding in het lichaam terecht. Daarom focussen de maatregelen vooral op eieren van eigen kippen, groenten en fruit uit eigen tuin en contact met stof of grond.
Meerdere mogelijke bronnen
De oorzaak van de verhoogde depositiewaarden wordt verder onderzocht door het Departement Omgeving, afdeling Handhaving en andere bevoegde Vlaamse diensten. De huidige gegevens wijzen erop dat er waarschijnlijk meerdere bronnen meespelen.
De meetpost staat in de omgeving van Vanhees Metalen. Het bedrijf wordt daarom meegenomen in de verdere opvolging en werkt actief mee aan het lopende onderzoek.
Op basis van de huidige gegevens van de VMM lijkt het aandeel van Vanhees Metalen in de gemeten waarden beperkt. De dominante windrichting tijdens de metingen en de samenstelling van de gemeten dioxines en PCB’s wijzen vooral naar andere mogelijke bronnen in de omgeving.
Het grootste deel van de gemeten waarde bestaat uit dioxines. Bij schrootverwerkende bedrijven verwacht je eerder een groter aandeel PCB’s, omdat PCB’s nog kunnen voorkomen in oude materialen, machines en toestellen. Dioxines ontstaan vooral bij verbrandingsprocessen. Daarom komt vooral verkeerd stoken van hout of illegaal stoken van afval door buurtbewoners duidelijk in beeld als een belangrijke mogelijke bron.
Correct stoken is belangrijk
Balen en Mol nemen daarom ook informatie over correct stoken op in de communicatie. Verkeerd stoken kan schadelijke stoffen vrijmaken, zowel binnenshuis als buitenshuis. Het kan ook geur- en rookhinder veroorzaken voor jezelf, je gezin en je buren.
Verbrand nooit huishoudelijk afval, behandeld of geverfd hout, MDF, OSB, multiplex, zaagsel, stof, krullen, spanen, snoei-, tuin- of groenafval. Dit geldt zowel voor buiten stoken als voor stoken binnenshuis in je kachel of open haard.
Vlaamse instanties volgen mee op
Dit dossier wordt mee opgevolgd door verschillende Vlaamse instanties.
Departement Zorg – Afdeling Preventief gezondheidsbeleid geeft het gezondheidsadvies en adviseert de voorzorgsmaatregelen. De Vlaamse Milieumaatschappij voert de depositiemetingen uit en volgt de meetresultaten op. Departement Omgeving, afdeling Handhaving, volgt mogelijke bronnen en maatregelen bij bedrijven op. Deze afdeling is beter gekend als de milieu-inspectie.
De gemeenten Balen en Mol zorgen samen voor de bewonerscommunicatie en de lokale opvolging van vragen.
Gezondheidsmakers regio Kempen ondersteunt bij gezondheidsvragen. De medisch milieukundigen van Gezondheidsmakers bekijken persoonlijke gezondheidsvragen mee.
Veelgestelde vragen en vragenkanaal
Balen en Mol publiceren een uitgebreide lijst met veelgestelde vragen. Daarin vinden bewoners en andere inwoners antwoorden over de metingen, de voorzorgsmaatregelen, mogelijke bronnen, correct stoken en de verdere opvolging.
Je vindt de veelgestelde vragen via www.balen.be/dioxines. Op die pagina staat ook een e-formulier voor persoonlijke vragen. Bezorg je vraag bij voorkeur vóór de zomervakantie. Persoonlijke gezondheidsvragen leggen we voor aan de medisch milieukundigen van Gezondheidsmakers en, waar nodig, aan Departement Zorg.
Verdere opvolging
De depositiemetingen door de VMM worden verdergezet. Nieuwe resultaten worden nauw opgevolgd door de bevoegde Vlaamse instanties.
Beide gemeentebesturen hopen samen met hun inwoners dat de situatie verder onder controle blijft. De gemeenten blijven dit dossier actief opvolgen bij de bevoegde Vlaamse instanties en zullen hun inwoners blijven informeren wanneer nieuwe relevante informatie beschikbaar is.
Meer info: www.balen.be/dioxines
