logo print  logo ocmw print

Primeur in België: Loslopend vee in Scheps

vrijdag 17 juli 2020
Schrik niet als je deze dagen in natuurgebied Scheps koeien ziet loslopen. De Olmense landbouwer Robin Mens test er momenteel een nieuwe technologie uit. GPS-halsbanden die een geluidssignaal en eventueel een kleine elektrische schok geven, moeten de dieren binnen een denkbeeldige omheining houden.

Loslopend vee in Scheps en De Maat

De innovatieve jonge landbouwer Robin Mens uit Olmen laat zijn koeien vanaf nu dus los in het natuurgebied Scheps op de gronden van Agentschap Natuur en Bos. Hij vond ook een collega-landbouwer die hetzelfde doet met zijn geiten en schapen in het natuurgebied De Maat in Mol.

Er is geen fysieke omheining of herder die het vee op de graaszones houdt, maar wel 'digitale afrastering'. De dieren dragen namelijk halsbanden met een GPS die een geluidssignaal geven als ze de virtuele grens benaderen. Keren ze dan niet terug, dan krijgen ze een kleine elektrische schok via de halsband. Deze schok is een pak kleiner dan bij een klassieke elektrische afrastering. De eerste testperiode is achter de rug: daarbij was er nog een fysieke omheining aanwezig. Maar sinds deze week lopen de runderen gewoon los. 


Virtuele afrasteringen

Robin Mens: “Ik doe met mijn koeien al jaren aan natuurbegrazing. Door het natuurlijke dieet van het natuurgebied Scheps zetten mijn Aberdeen natuurrunderen veel minder snel aan, wat een excellente vleeskwaliteit geeft o.a. voor de felbegeerde ‘Aberdeen Angus Beef’. Landbouwgrond is schaars en duur. Daarom begon ik meer en meer samen te werken met het Agentschap voor Natuur en Bos om mijn runderen op het natuurgebied van Scheps te laten grazen. De dieren ervaren daarbij een grote vrijheid en kunnen in kudde samenblijven met hun kalfjes. Maar in een natuurgebied kan je niet overal omheiningen gaan zetten en er is ook vaak een zeer flexibel graasbeheer nodig. Online vond ik de oplossing voor deze uitdaging: virtuele afrasteringen. Een win-win situatie voor landbouw, natuur en dierenwelzijn, iets waar mijn generatie landbouwers graag wil aan meewerken.”

Robin vond een partner voor dit project bij het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete die het indiende als Leaderproject. De KU Leuven, het Vlaamse Agentschap Natuur en Bos (ANB), Natuurpunt, Kemp vzw en de gemeentes Balen en Mol sprongen mee op de kar.

Vele voordelen

Jan de Haes, voorzitter van het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en gedeputeerde voor Milieu, Natuur en Toerisme van de provincie Antwerpen is enthousiast: “De technologie wordt voor de eerste keer in België uitgetest, een unicum dus. In de eerste testfase hebben we 5 schapen en 5 geiten in de Maat in Mol en 10 runderen in het Scheps in Balen uitgerust met de technologie van ‘virtual fencing’. Enkele thesisstudenten en medewerkers van de KULeuven staan in voor de testresultaten op vlak van dierenwelzijn en indicatoren voor milieu en natuur. Ook kijken we naar de mogelijke toepassingen binnen de reguliere landbouw. Als Regionaal Landschap zien we mogelijke voordelen op vlak van dierenwelzijn, natuurbeheer, landschapskwaliteit, recreatie, kwalitatief natuurvlees voor landbouwers en misschien zelfs voor het klimaat. Het biedt kansen voor een betere samenwerking tussen natuur- en landbouwsector. Daarom willen we deze technologie testen en bekend maken.”

Uitbreiding naar andere natuurgebieden

Karen Helsen, verantwoordelijke kuddebeheer bij Natuurpunt: “Als dit testproject goede resultaten oplevert, overwegen we deze technologie in te zetten in natuurgebieden waar fysieke rasters momenteel een probleem vormen. We zien ook mogelijkheden om gerichter aan natuurbegrazing te doen. Als Natuurpunt staan we bovendien ook altijd open voor constructieve samenwerkingsvormingen met landbouwers.”


Extra aantrekkingspool voor Scheps, maar hou wel afstand

Wim Wouters, schepen voor lokale economie en landbouw van de gemeente Balen ziet er ook de voordelen van in: “Met de corona-epidemie hebben we allemaal gemerkt hoe belangrijk wilde natuur is voor ons welzijn. Balen heeft veel natuur en het natuurgebied Scheps met meer dan 300 ha ongerepte natuur, trekt enorm veel wandelaars en fietsers aan. Niet toevallig dat de Schepswandeling in 2012 werd uitgeroepen tot 'wandeling van het jaar', met als veelzeggende argumentatie van de jury: "hier beleef je nog het alleen-op-de-wereld-gevoel, een sensatie die in ons volgebouwd en drukbevolkt landje steeds zeldzamer wordt..." Nu hebben we er een extra aantrekkingspool bij: loslopend vee. We zijn heel blij met alle bezoekers maar willen tegelijkertijd waarschuwen om altijd minstens 25 meter afstand te houden van de dieren zoals het infobord ook aangeeft.”


Hogere belevingswaarde in de natuur

Molse schepen voor natuurgebieden Hans de Groof vult aan: “We hopen met deze innovatieve technologie de belevingswaarde van onze natuurgebieden voor de wandelaars te verhogen. Als dit project slaagt, zijn er geen dure landschapsontsierende omheiningen meer nodig en kunnen recreanten te midden van de grazers wandelen. Ook voor de natuurgebieden in Mol zien we hierin kansen.”


Veel partners zorgen voor veel expertise

Heel wat partners zijn betrokken bij het project. In Balen werkt landbouwer Robin Mens samen met het Agentschap voor Natuur en Bos. Kemp vzw zorgde voor de schapen en geiten voor het project in Mol, waar Natuurpunt dan weer het beheer opneemt op de eigendom van de gemeente Mol. Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete coördineert het project, KULeuven verzamelt de wetenschappelijke gegevens. Het project krijgt ook ondersteuning van de gemeentes Balen en Mol, en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Leader.

In dit project worden de 2 grootste natuurbeheerders in Vlaanderen betrokken: Natuurpunt vzw en het Agentschap voor Natuur en Bos. Beide terreinbeheerders hebben op vele plaatsen in Vlaanderen samenwerkingsovereenkomsten met landbouwers om de halfnatuurlijke landschappen in stand te houden, er zit dus zeker nog toekomst in dit project!

Meer info: www.loslopendvee.be 

Nieuwsoverzicht
Loslopend Vee

Contact

Milieudienst

Open vandaag: 9u - 12u en van 13u30 - 15u30
(enkel op afspraak)
adres
Vredelaan 12490 Balen
tel.
014/74 40 90
e-mail
milieudienst@balen.be
Naar top